Áp lực quản lý sau sáp nhập và yêu cầu đổi mới
Sau khi hoàn thành việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp tỉnh và cấp xã vào năm 2025, số lượng thôn, tổ dân phố bình quân trên mỗi đơn vị hành chính cấp xã tăng lên đáng kể. Thực tế này đã tạo ra áp lực quản lý không hề nhỏ đối với hệ thống chính quyền địa phương ở cơ sở. Bên cạnh đó, qua rà soát, cả nước hiện vẫn còn nhiều thôn, tổ dân phố chưa bảo đảm đầy đủ các tiêu chí theo quy định hiện hành.
Để giải quyết bài toán này, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu việc sắp xếp, tổ chức lại các thôn, tổ dân phố phải được triển khai thống nhất, đồng bộ và phù hợp với mô hình vận hành chính quyền địa phương hai cấp. Quá trình thực hiện không chỉ đơn thuần là cắt giảm số lượng, mà phải xem xét toàn diện các yếu tố đặc thù về lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán cũng như điều kiện địa lý, quốc phòng, an ninh của từng cộng đồng dân cư. Mục tiêu cốt lõi là thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả quản trị cơ sở và hướng tới tốc độ tăng trưởng hai con số.
Kiện toàn nhân sự gắn liền với đảm bảo quyền lợi
Một trong những nội dung trọng tâm của Chỉ thị lần này là công tác bố trí, sử dụng đội ngũ người hoạt động không chuyên trách. Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh nguyên tắc công khai, minh bạch và khách quan trong quá trình kiện toàn tổ chức. Những người được lựa chọn, giới thiệu tham gia hoạt động tại thôn, tổ dân phố phải là những cá nhân có uy tín, đủ sức khỏe, có tinh thần trách nhiệm và năng lực vận động quần chúng. Đặc biệt, công tác nhân sự tại cơ sở sẽ từng bước được trẻ hóa, nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin và kỹ năng quản trị cộng đồng.
Đối với những trường hợp kết thúc hoạt động hoặc không tiếp tục bố trí, sử dụng, các địa phương có trách nhiệm giải quyết đầy đủ, kịp thời các chế độ, chính sách, bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế theo quy định, tránh để xảy ra tâm tư, bảo đảm quyền lợi chính đáng cho cán bộ cơ sở.
Các mốc thời gian hoàn thành quan trọng
Để bảo đảm tiến độ theo tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị, Thủ tướng đã giao nhiệm vụ cụ thể với các mốc thời gian nghiêm ngặt cho Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.
Trước hết, các địa phương phải khẩn trương hoàn thành việc rà soát và xây dựng Phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố để báo cáo cấp ủy cùng cấp trước ngày 10 tháng 6 năm 2026.
Tiếp theo đó, Ủy ban nhân dân cấp xã có nhiệm vụ xây dựng đề án cụ thể, tổ chức lấy ý kiến rộng rãi trong Nhân dân và trình Hội đồng nhân dân cùng cấp thông qua, hoàn thành muộn nhất trước ngày 30 tháng 6 năm 2026.
Đối với đội ngũ người hoạt động không chuyên trách cấp xã, thời hạn kết thúc hoạt động là trước ngày 31 tháng 5 năm 2026. Phương án bố trí, sử dụng và giải quyết chính sách mới cho lực lượng này cũng phải hoàn thành đồng bộ trước ngày 30 tháng 6 năm 2026. Toàn bộ kết quả thực hiện sắp xếp tổng thể tại các địa phương phải được tổng hợp và báo cáo lên Thủ tướng Chính phủ trước ngày 05 tháng 7 năm 2026.
Phối hợp chặt chẽ, giữ vững ổn định cơ sở
Chính phủ giao Bộ Nội vụ đóng vai trò chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện trên phạm vi toàn quốc, đồng thời tham mưu ban hành Nghị định mới về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố. Bộ Tài chính chịu trách nhiệm hướng dẫn việc bố trí, quyết toán kinh phí thực hiện và phương án xử lý các thiết chế văn hóa liên quan. Trong khi đó, lực lượng Công an được yêu cầu chủ động nắm chắc tình hình địa bàn, phối hợp cung cấp số liệu cư trú và kịp thời ngăn chặn các vấn đề phức tạp về an ninh trật tự, tuyệt đối không để hình thành các điểm nóng ở cơ sở trong suốt quá trình triển khai.
Việc sắp xếp lại quy mô thôn, tổ dân phố là một cuộc vận động lớn, tác động trực tiếp đến đời sống sinh hoạt của người dân và tổ chức bộ máy ở cơ sở. Do đó, sự đồng thuận của Nhân dân thông qua công tác tuyên truyền, giám sát và thực hiện dân chủ ở cơ sở chính là chìa khóa quyết định sự thành công của chủ trương lớn này.
Chi tiết Văn bản xem tại đây:
Phòng Văn hóa - Xã hội phường