Ngôi đình còn được biết đến với tên gọi thân mật là "đình trong", ẩn chứa bao trầm tích văn hóa của cư dân Kẻ Mọc xưa. Tương truyền, đình ban đầu được xây dựng tại xứ đồng "nền đình", sau đó được dời về vị trí đắc địa hiện nay, trên một khu đất cao và rộng tại xóm Quan Nhân, hướng về Đông Bắc, nằm kề bên chùa Quan Nhân (Sùng Phúc tự), tạo thành một quần thể tín ngưỡng hài hòa, linh thiêng.
Quần thể di tích này không chỉ có đình chính mà còn bao gồm phủ Dực Đức thờ Thánh Bà Trương Mỵ nương, nhà Mộc dục là nơi thực hiện nghi lễ tắm Thánh, đình Hội Xuân – nơi rước kiệu Thánh Ông, Thánh Bà ra ngự trong những ngày lễ hội, và Văn chỉ của làng, hợp nhất thành một không gian kiến trúc tín ngưỡng tôn giáo bền vững. Đình Quan Nhân là nơi phụng thờ hai vị phúc thần: Trung Nghĩa Đại Vương Hùng Lãng Công và Thánh Bà Trương Mỵ nương, người con gái ưu tú của làng Quan Nhân. Lễ hội làng được tổ chức thường niên, đặc biệt cứ hai năm một lần, nghi thức rước kiệu Thánh Ông, Thánh Bà ra đình Hội Xuân dự hội lớn diễn ra vào ngày 11 tháng Hai âm lịch, thu hút đông đảo nhân dân và khách thập phương.
Toàn cảnh khuôn viên đình Quan Nhân
Kiến trúc đình Quan Nhân vô cùng bề thế và quy mô. Phía trước có ao sen, xung quanh rợp bóng các loại cây cổ thụ như thông, nhãn, tạo nên không gian thanh tịnh, mát mẻ. Các hạng mục kiến trúc được bố trí theo kiểu "nội công ngoại quốc" truyền thống, bao gồm Cổng đình, Tả vu, Đại bái, Hậu cung, Ống muống (Thiêu hương), nhà bia cùng hệ thống sân, vườn hoa và tường bao quanh. Đáng chú ý, liền kề bên tả tòa Đại bái còn có Tầu Voi, nơi đặt voi thờ phục vụ các nghi lễ trang trọng trong ngày hội. Khu vực thâm nghiêm nhất là Hậu cung, nơi đặt ngự Thành hoàng làng.
Cổng đình được xây dựng theo kiểu Nghi môn trụ, với hai trụ chính bề thế, hai bức tường lửng đắp họa tiết hoa văn chữ "triện", cùng hai cửa nhỏ hai bên. Lối vào chính giữa dẫn thẳng đến sân đình. Tiếp đến là hiên tòa Đại bái năm gian hai chái, theo kiểu tường hồi bít đốc tay ngai, với bậc lên xuống bằng đá xanh ở gian giữa, hai bên có nghê đá chầu tạo thành lan can. Phía trước Đại bái còn có hai bức hình phong và hai trụ biểu, một bên đắp rồng, một bên đắp hổ, trên đỉnh là nghê chầu, thể hiện sự uy nghi, trang nghiêm.
Kết cấu tòa Đại bái sử dụng hệ khung gỗ vững chắc theo kiểu "thượng giá chiêng hạ kẻ chuyền". Đặc biệt, nghệ thuật chạm khắc gỗ tại đây vô cùng tinh xảo và sống động, tập trung vào các đề tài dân gian truyền thống như rồng, tứ linh, mây, sóng nước, hoa lá, thể hiện tài năng và gu thẩm mỹ đỉnh cao của các nghệ nhân xưa. Nối tiếp Đại bái là nhà Thiêu hương, hay còn gọi là nhà Ống muống, chạy dọc ba gian, dẫn tới Hậu cung. Kiến trúc Thiêu hương đơn giản hơn nhưng vẫn giữ được vẻ uy nghi, trầm mặc, với nền được nâng cao hơn Đại bái và lát gạch hoa (đầu thế kỷ XX), tạo bục đặt lễ tiện lợi. Hậu cung, tòa nhà ba gian hai dĩ song song với Đại bái, là nơi đặt khám thờ Đức Thành hoàng và Bách quan văn võ. Hậu cung cùng Thiêu hương và Đại bái đã tạo nên bố cục kiến trúc hình chữ "công" kinh điển, phổ biến trong đình làng cổ truyền thế kỷ XVII-XVIII.
Đình Quan Nhân - Căn cứ cách mạng quan trọng trong những ngày tiền khởi nghĩa và những ngày đầu kháng chiến
Phía sau Hậu cung là nhà bia và tàu ngựa đơn giản, đặt các bia hậu và đôi ngựa thờ. Chính nơi Tàu Voi của đình lại là một địa điểm ghi dấu ấn lịch sử cách mạng hào hùng. Đây từng là kho thóc thu thuế của Nhật, và vào ngày 21/7/1945, các tổ chức Thanh niên cứu quốc, Đội tự vệ và quần chúng Nhân dân đã tổ chức phá kho, lấy thóc chia cho dân quanh vùng cứu đói, làm tăng thêm niềm tin của nhân dân vào cách mạng. Đặc biệt, vào trung tuần tháng 12/1946, đồng chí Vương Thừa Vũ đã trực tiếp tổ chức, động viên, thành lập một Tiểu đội chiến sĩ bảo vệ Thủ đô và dự Lễ tuyên thệ "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" của các chiến sĩ "Vệ quốc đoàn" tại đây. Đình Quan Nhân không chỉ là trung tâm văn hóa tín ngưỡng mà còn là căn cứ cách mạng quan trọng trong những ngày tiền khởi nghĩa và những ngày đầu kháng chiến.
Đình Quan Nhân hiện còn bảo lưu được nhiều di vật vô giá, bao gồm tấm bia dựng năm Chính Hòa 22 (1701), tấm bia đồng khắc năm Tự Đức thứ 6 (1853) chép về sự tích vị thần được thờ, cùng với hệ thống bi ký, sắc phong, hoành phi, câu đối, cửa võng, chuông đồng, khánh đồng và nhiều đồ thờ tự khác. Những hiện vật này là nguồn tư liệu quý giá giúp hậu thế nghiên cứu về lịch sử, văn hóa, và nghệ thuật chạm khắc của làng Quan Nhân nói riêng và của đất Thăng Long xưa nói chung.
Với những giá trị tiêu biểu về lịch sử và kiến trúc nghệ thuật, đình Quan Nhân đã được Nhà nước xếp hạng Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật từ năm 1989. Ngày 27/8/2006, di tích này vinh dự được đón nhận Quyết định của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và gắn biển di tích cách mạng kháng chiến, khẳng định vai trò kép: là nơi gìn giữ hồn cốt văn hóa làng Việt và là chứng tích của tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" trong lịch sử hiện đại. Đình Quan Nhân xứng đáng là một điểm nhấn đặc biệt trong bản đồ di sản văn hóa Thủ đô.
Phòng Văn hóa - Xã hội phường